1. Hipoteki.net
  2. >
  3. Aktualności
  4. >
  5. Na co choruje kredyt hipoteczny w Polsce?

Na co choruje kredyt hipoteczny w Polsce?

Na co choruje kredyt hipoteczny w Polsce?
Ocena: 5 (ilość ocen: 2)

Kredyt hipoteczny działa niczym kompas, gdy idzie o klasyfikację społeczną. Okazuje się, że kredyt na dom lub mieszkanie kojarzony z klasą średnią, w rzeczywistości najczęściej ma klasa wyższa. Pytanie – czy, coś jest nie tak z klasą średnią w Polsce? Czy z kredytem hipotecznym?

Kredyt na dom lub mieszkanie to szansa jak i ryzyko. Ale w sytuacji, gdy najem mieszkania w Polsce jest wyborem z konieczności, to ryzyko często się opłaca. Wysokie wyniki sprzedaży kredytów hipotecznych w 2019 roku pokazują, co na ten temat sądzą Polacy. 

Miesiąc/rokIndeks Popytu BIKZapytania o kredytŚrednia wartość kredytu hipotecznego
Styczeń 2019+6,9%34,14 tys. (-8%)265,65 tys.(+16,3%)
Luty 2019+17,6%36,88 tys. (+7%)266,55 tys. (+9,5%)
Marzec 2019+26,7%45,00 tys. (+8,8%)271,25 tys. (+11,1%)
Kwiecień 2019+16,2%42,52 tys. (+11,1%)273,16 tys. (+9,8%)
Maj 2019-9,0%30,76 tys. (-17,3%)273,36 tys. (+10%)
Czerwiec 2019+19,6%35,24 tys. (-1,1%)275,47 tys. (+9%)
Lipiec 2019+19,9%41,4 tys. (+14,6%)277,75 tys. (+9,4%)
Sierpień 2019+13,7%35,07 tys. (-1,1%)278,73 tys. (+10%)
Wrzesień 2019+16,0%35,8 tys. (+12%)278,3 tys. 

(źródło: BIK SA; opracowanie: Hipoteki.net)

Ale dom lub mieszkanie na kredyt to także sposób na inwestycję. Niskie stopy procentowe to tanie kredyty hipoteczne. Kapitał płynie na rynek nieruchomości. Hossa nakręca ceny mieszkań, co sprawia, że więcej zakupów musi odbywać się z pomocą kredytu hipotecznego.

Kredyt hipoteczny jest nie tylko dźwignią finansową, ale i – niestety – lewarem społecznym. Masz kredyt mieszkaniowy – masz szanse na awans społeczny. 

Duża część polskiego społeczeństwa (podobno ok. 70% polskich rodzin) wpada w pułapkę tzw. “luki czynszowej”. Należą do niej osoby, które posiadają zarówno zbyt niską zdolność kredytową, aby uzyskać kredyt na mieszkanie, oraz zarabiają na tyle dużo, aby nie mieć prawa do ubiegania się o lokal socjalny. 

Tak oto, kredyt hipoteczny jest rzeczywistą okazją do wskoczenia na wyższy poziom społeczny. Takie wartościowanie własnego M nie miałoby miejsca, gdyby rynek najmu w Polsce nie był w fatalnej kondycji. Mieszkań na wynajem jest za mało, są drogie i często poniżej standardu. Swoje trzy grosze dorzuca też przyzwyczajenie Polaków do własności.   

Ale z kredytem wiąże się ryzyko. Frankowicze przyjęli na siebie ryzyko zmiany kursu walut. W latach 90’ był kredyt “Alicja”. Dziś kredytobiorcy biorą na siebie ryzyko zmiany stóp procentowych. 

Rzecz w tym, że także najemcy ryzykują, gdy nie biorą kredytu mieszkaniowego. Dlaczego? Bo brak podjęcia ryzyka kredytowego, jest wykluczeniem z okazji do zmiany swojego statusu i warunków życia. Bo najem może być po prostu pułapką. Zamiast spłacać kredyt w kolejnych ratach, środki idą na czynsz. 

Oczywiście w pytaniu kupić czy wynająć mieszkanie nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Ekonomiści wskazują w takiej chwili na błędne wnioskowanie, które kieruje kupującymi nieruchomość na kredyt. Branie kredytu hipotecznego “bo zawsze się opłaca”, “bo mieszkanie będzie Twoją własnością” to mniej niż słabe motywy do zaciągania długoletniego zobowiązania. 

Po prostu rozsądniej nie opierać tak ważnej decyzji, o wiarę w wyższość kredytu mieszkaniowego nad najmem. Szczególnie, że kredyty hipoteczne w Polsce na tle Europy są jednymi z najdroższych. I do tego dochodzi największe w całej UE ryzyko stóp procentowych (prawie 100% kredytów mieszkaniowych jest ze zmiennym oprocentowaniem!).

Średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych w UE w 2018 roku

(źródło: Hypostat 2019 – European Mortgage Federation; opracowanie Hipoteki.net)

procent kredytów hipotecznych w UE opartych o zmienną stopę procentową w 2018 roku

(źródło: Hypostat 2019 – European Mortgage Federation; opracowanie Hipoteki.net)

Nic dziwnego, że kredyt hipoteczny posiada głównie polska klasa wyższa – nadal wielu Polaków nie ma zdolności kredytowej!

Według raportu PIE “Klasa średnia w Polsce”, to kredyt na dom lub mieszkanie najlepiej wyznacza podziały społeczne w kategorii wydatków:

  • Kredyt hipoteczny znajdziemy najczęściej w klasie wyższej (32%), mniej w średniej (16%) i najmniej u klasy niższej (6%).

kredyt hipoteczny wśród klasy średniej w Polsce

(źródło: Raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego: “Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”; Czerwony słupek prezentuje klasę społeczną (kryterium zawodowe), żółty – klasę ekonomiczną (kryterium dochodowe))

Interesująco wypada też fakt, że według raportu, większość Polaków czuje się klasą średnią

W każdym razie związek między kredytem hipotecznym a przynależnością klasową nie jest przyczynowo-skutkowy. To korelacja świadcząca o tym, że zdolność kredytową, wystarczającą do uzyskania kredytu mieszkaniowego, mają przede wszystkim osoby z klasy wyższej.  Potwierdza się zatem, nasza prognoza, że zdolność kredytowa w 2019 roku będzie raczej „uciekać” kredytobiorcom. 

Choć kredyt mieszkaniowy w Polsce należy do europejskiej drugiej ligi – to na lokalnym podwórku każdy chce go mieć w drużynie.

No prawie każdy. Ale po kalkulacji najem a kredyt hipoteczny, często rachunek wypada na korzyść wieloletniego zadłużenia. I to właśnie choroba jaka toczy rynek kredytów hipotecznych i całą mieszkaniówkę.

Co z tego, że kredyt mieszkaniowy w Polsce jest drogi, ryzykowny i w dodatku wcale nie taki łatwy do uzyskania? To jedyny realny bilet do polepszenia swoich warunków życiowych. A alternatywa? Dysfunkcyjny rynek najmu z prawem lokatorskim, które nie zadowala ani najemców, ani właścicieli. 

 

Mateusz Gwardecki

Mateusz Gwardecki

Absolwent Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Zwolennik biznesu odpowiedzialnego społecznie. Zainteresowany nowoczesną bankowością i znaczeniem pieniądza. W wolnych chwilach lubi czytać fantastykę naukową i przeszukiwać rynek idei.

Więcej postów

»