1. Hipoteki.net
  2. >
  3. Wiedza
  4. >
  5. Poradniki ogólne
  6. >
  7. Podatek od nieruchomości: Ile wynosi? Kto i kiedy płaci?

Podatek od nieruchomości: Ile wynosi? Kto i kiedy płaci?

Podatek od nieruchomości: Ile wynosi? Kto i kiedy płaci?
Ocena: 5 (ilość ocen: 2)

Jeśli masz mieszkanie, dom, działkę lub garaż na pewno będzie Cię interesował podatek od nieruchomości. Dla gmin podatek od nieruchomości to jedno z ważniejszych źródeł wpływów do budżetu. Na pierwszy rzut oka wydaje się to być prosty podatek. Ale kiedy trzeba go płacić? Od czego jest dokładnie? i Na jaką kwotę? Odpowiadamy na wszystkie pytania związane z podatkiem od nieruchomości w naszym poradniku!

Podatek od nieruchomości – czyli dokładnie od czego?

Przedmiotem podatku od nieruchomości są przede wszystkim trzy elementy:

  1. grunty,
  2. budynki lub ich części,
  3. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

Zwolnienie z podatku od nieruchomości

Przy czym należy wskazać, że istnieje szereg okoliczności uprawniających do zwolnienia z podatku do nieruchomości. Wyjątki zostały umieszczone w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Znajdziemy tam np. następujące warunki zwalniające z tego obowiązku podatkowego (zwolnienie nie obejmuje jednak tych części, które przeznaczone są na działalność gospodarczą):

  • nieruchomości znajdujące się na gruntach rolnych i służące wyłącznie produkcji rolnej,
  • budynki gospodarcze lub ich części służące działalności leśnej lub rybackiej,
  • grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji,
  • nieruchomości przeznaczone wyłącznie na prowadzenie przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, edukacji, wychowania, kultury fizycznej i sportu,
  • grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione,
  • położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego: grunty, altany działkowe i obiekty gospodarcze o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz budynki, które stanowią infrastrukturę ogrodową, w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych,
  • nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa wchodzące w skład Zasobu Nieruchomości,

To tylko część warunków uprawniających do zwolnienia z podatku od nieruchomości.

Kto płaci podatek od nieruchomości?

Płatnikiem podatku od nieruchomości może być osoba fizyczna, osoba prawna, jednostki organizacyjne (w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej) oraz spełnia przynajmniej jeden z poniższych warunków:

  • jest właścicielem nieruchomości lub obiektów budowlanych…
  • …chyba, że nieruchomość jest w posiadaniu samoistnym, wtedy podatek od nieruchomości płaci osoba, która jest posiadaczem samoistnym;
  • jest użytkownikiem wieczystym gruntów;
  • jest posiadaczem zależnym nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność obowiązek podatkowy dzieli się między nich solidarnie. 

Powstanie i wygaśnięcie obowiązku podatkowego

Powstanie obowiązku podatkowego w przypadku podatku od nieruchomości, następuje pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym nastąpiły okoliczności uzasadniające jego powstanie. 

Przykład: Adrian stał się właścicielem działki budowlanej 9 marca. Obowiązek podatkowy (z tytułu własności) powstał 1 dnia następnego miesiąca, czyli 1 kwietnia.

Jeżeli okolicznością związaną z obowiązkiem podatkowym jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, to powstanie obowiązku podatkowego następuje wraz z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie nieruchomości lub jej części przed ostatecznym wykończeniem.

Przykład: Zygmunt zakończył budowę swojego domu w czerwcu 2018 roku. Obowiązek podatkowy powstał (z tytułu własności) 1 stycznia 2019 (w roku następującym po roku zakończenia budowy).

Jeżeli doszło do zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku (szczególnie w przypadku zmiany wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części), to podatek ulega podwyższeniu/zmniejszeniu poczynając od 1 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. 

Obowiązek podatku od nieruchomości wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Deklaracja na podatek od nieruchomości

Podatnicy podatku od nieruchomości powinni złożyć deklarację do właściwego wójta (lub burmistrza, prezydenta miasta) ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Wzory formularzy ustala Ministerstwo Finansów. 

Na dopełnienie obowiązku informacyjnego osoby fizyczne mają do 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniającej powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego oraz zdarzenia mającego wpływ na jego zmianę.

Jeżeli rada gminy podjęła odpowiednią uchwałę, możliwe jest składanie deklaracji na podatek od nieruchomości przez internet.

Jak zapłacić podatek od nieruchomości?

Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala na podstawie decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu opodatkowania.

Jeżeli kwota podatku od nieruchomości wynosi do 100 zł, opłata dokonywana jest jednorazowo w terminie pierwszej raty (czyli do 15 marca). Jeśli podatek od nieruchomości wynosi więcej niż 100 zł, opłata jest rozkładana na cztery proporcjonalne raty płatne do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada

Stawki podatku od nieruchomości

Stawka podatku od nieruchomości ustalana jest na drodze uchwały przez radę gminy, z tym, że górna granica podatku nie może wynosić więcej niż wynika to z corocznego obwieszczenia Ministra Finansów. Górna skala podatku od nieruchomości ustalana jest na podstawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Jak obliczyć podatek od nieruchomości

Dokładny koszt podatku od nieruchomości ustala rada gminy. Górną skalę podatku określa Minister Finansów. Zasady i podstawę opodatkowania reguluje ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Podstawą opodatkowania:

  • dla gruntów jest ich powierzchnia (w m2 lub ha),
  • dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa,
  • dla budowli lub ich części związanych z działalnością gospodarczą – wartość o której mowa w przepisach prawa o podatkach

Wady i zalety podatku od nieruchomości

Polska jako jeden z niewielu krajów OECD ustala wyłącznie kwotę podatku nieruchomościowego na podstawie jego powierzchni, a nie wartości. W Polsce nadal nie funkcjonuje podatek katastralny, który  budzi wiele (często niesłusznych) kontrowersji. 

Podatek od powierzchni ma mieć tę przewagę na innymi, że jego ustalenie jest proste i zrozumiałe. W teorii rzeczywiście należy on do jednych z prostszych, ale w praktyce okazuje się, że ma liczne wady.

  • Według raportu PwC z 2016 roku szacowana wysokość nadpłacanego podatku od nieruchomości może wynosić nawet 20%. Bowiem w rzeczywistości przepisy o podatku od nieruchomości są niejasne. Wątpliwości prawne rozstrzyga zmieniające się orzecznictwo sądów, 
  • Bolączką dla osób z jedną nieruchomością znajdującą się na gruntach różnych gmin jest niejednolita interpretacja przepisów,
  • podatek od nieruchomości jako podatek majątkowy jest nieefektywny, ponieważ jego stawka nie reprezentuje wartości nieruchomości.

Przyszłość podatków od nieruchomości w Polsce

Na razie pomysł nad podatkiem katastralnym w Polsce został zawieszony. Choć obecny podatek od nieruchomości jest już anachroniczny, to jego zaletą jest to, że dla większości podatników jest on po prostu tani. Wygląda na to, że przyszłość dla podatku od nieruchomości w Polsce oznacza jedynie niewielkie kosmetyczne zmiany. Bez rewolucji.